Wijsheid achteraf

De laatste tijd begin ik een beetje moe te worden van de vele mensen, met name uit de financiële hoek, die hun blunders goedpraten door steeds maar weer ‘wijsheid achteraf’ en ‘met de kennis van nu’ erin te gooien. Ik vraag me dan vaak af: hoezo met de kennis van nu? Volgens mij waren er toen ook heel veel mensen die de problemen wel zagen. Dat jij ze niet zag en de beslissers ze niet wilde zien is heel iets anders dan dat die kennis er niet was.

Nu is dat bijvoorbeeld het geval als het gaat om de Griekse crisis. Eén van de architecten van de Euro stelt dat met de kennis van nu Griekenland dus nooit in de Euro had gemogen. Ik herinner me nog goed de staatjes toen de Euro werd ingevoerd. Slechts 3 landen voldeden aan de eisen die jaren eerder waren opgesteld, dus werden de normen opgerekt. Het land dat totaal niet aan de normen voldeed, met name als het om de staatsschuld t.o.v. het BBP ging was Griekenland. Maar ook Spanje en Portugal zaten er nog ver vandaan.

Het is dus geen wijsheid achteraf dat Griekenland niet in de unie had gemogen, toen al riepen hele volksstammen dat het een slecht idee was. Toen al gaven geleerden en vooraanstaande economische professoren aan dat het niet verstandig was die zo goed gedefinieerde regels zo ver op te rekken. Toen werd er echter niet geluisterd. Er is dus geen wijsheid achteraf voor nodig om nu te stellen dat het toelaten van Griekenland (en Spanje en Portugal) tot de Euro een fout was, dat was toen ook al bekend bij mensen die blijkbaar meer verstand van zaken hadden dan in dit geval meneer Maas en zijn compagnons.

Hetzelfde geldt overigens voor zoveel zaken, zoveel problemen. We lijken steeds opnieuw te praten over wijsheid achteraf en kennis van nu. Natuurlijk is niet altijd alles te voorspellen, alleen is het te makkelijk om steeds opnieuw te roepen: met de kennis van nu… Want bijna altijd was die kennis er toen ook, alleen wilde niemand er naar luisteren.

Zo zijn er mensen die bijvoorbeeld heel vaak gelijk hebben, ook al wil niemand naar ze luisteren. Eén daarvan is bijvoorbeeld Justien Marseille. Justien voorspelde zes jaar geleden Twitter al, niet de naam, maar wel dat dit een nieuwe manieren van communiceren zou worden. Ook het idee van Hyves heeft ze jaren geleden al voorspeld. Recent hoorde ik dat ‘hulp bij zelfdoding‘ op de politiek agenda komt na een burger initiatief, iets waar ik Justien vier jaar geleden al over hoorde praten. Babyboomers hebben het recht verworven baas te zijn in eigen buik met anti-conceptie en abortus, ze nemen straks ook het rest op hun eigen dood in eigen hand, zo zegt ze al jaren.

Er zijn mensen met visie in deze wereld. Justien is er daar één van, maar bijvoorbeeld Frans van der Reep is een andere man die te vaak gelijk heeft gekregen met zijn voorspellingen om geluk te hebben. Hun voorspellingen zijn echter niet altijd even prettig en comfortabel voor het zittende pluche. Toch zouden we meer naar deze mensen moeten luisteren om grote problemen zoals we die nu hebben te voorkomen. Het is niet enkel wijsheid achteraf, alleen luisteren we niet naar visionaire mensen als het ons niet uitkomt.