Cultuur en cultuur

Afgelopen weekend naar Londen geweest. Nu ben ik daar veel geweest in het verleden, soms in een dag op en neer voor werk, maar dit keer weer een keer als toerist. Dit keer met een vriend die er nog nooit geweest was. Afgezien van een heerlijke tijd die ik daar gehad heb valt me vaak iets op als mensen ‘in mijn omgeving’ praten over andere steden en wat je daar wel en niet zou moeten doen. Vaak krijg ik allerlei culturele tips. Museum dit, plein dat, exhibitie zus. Nu ben ik van een museum op zijn tijd (met name geschiedkundige musea), en ook vooral van mooie gebouwen die de historie van een stad of cultuur weergeven. Het valt me echter op dat heel veel onderdelen van de cultuur door deze groep ook volkomen genegeerd worden. Voetbal bijvoorbeeld is een van de belangrijkste onderdelen van de Engelse cultuur. Door de geschiedenis heen en zeker nu. Geen land waar, crisis of niet, nog steeds zoveel mensen naar een voetbalwedstrijd gaan kijken. Geen land waar zoveel wordt betaald voor sportzenders (Sky kost er 4 keer zoveel als Sport 1 in Nederland). Toch hoor ik deze mensen nooit over het zien van een voetbalwedstrijd, het opsnuiven van dat deel van de cultuur van een land.

Dit keer zijn we dus ook naar een Premier League wedstrijd gegaan. West Ham United – Sunderland. Geen hoogstaand voetbal als ik eerlijk ben, hoewel ik betwijfel of de top van Nederland (Ajax, PSV, Feyenoord, Twente) zomaar over West Ham zou kunnen heen walsen. Het baltempo ligt stukken hogen dan in de eredivisie. Echter, de sfeer rondom het stadion, het feit dat dit stadion vol zat en net zo groot is als dat van PSV (voor een club die vecht tegen degradatie), de wijk waar het in ligt (oude staalwerkers wijk), de manier waarop je daar geholpen wordt. Ja, het is een beleving, een onderdeel van de Britse cultuur. Als je in Engeland niet naar een voetbalwedstrijd bent wezen kijken mis je ook een belangrijk cultureel aspect.

Het is een beetje dezelfde discussie die in Nederland veel gevoerd wordt over de subsidies voor voetbalclubs, waarbij ik me altijd afvraag hoe die zich verhouden met de subsidies op opera, theater en ‘minder gewaardeerde muziek’ (de grote concerten krijgen geen subsidie immers). Is dat niet ook onderdeel van de cultuur? Ons voetbal? Is het niet logisch dat daar ook dan gemeenschapsgeld naar toe gaat? Ik was er altijd van overtuigd dat cultuur dat was dat een maatschappij maakte tot wat het was. Niet enkel de elite van een maatschappij. Voetbal vermaakt meer mensen dan opera in ons land, en in de meeste landen. Kan de cultuur niet ook van de grotere groepen zijn? Van de massa? Van de ‘arbeidersklasse’ (hoewel je daar bij voetbal amper van kan spreken)? Ik denk het wel.

Ik heb uitstekend genoten van een cultureel weekend in Londen, met een leuke voetbalwedstrijd. Volgende maand Rome, met het Vaticaan en alle bezienswaardigheden, zonder voetbal, daar is mijn reisgenoot op die trip niet zo van.