Op HNWb heb ik de afgelopen weken enkele artikelen geschreven rondom dit thema. De één ging over andere banen, andere organisaties, anders werken. De ander was getiteld: verslagen door de middelmatigheid. Beide hebben betrekking op hetzelfde thema, iets wat één van mijn grote inspiratiebronnen Seth Godin omschreef als: de eeuwige recessie.

Je hebt twee type recessies. De één is een cyclische. De basis daarvan is eigenlijk heel eenvoudig uit te leggen. Het gaat goed met de economie, we consumeren veel, dus denken ondernemers (en vooral managers van ondernemingen) daar meer aan te kunnen verdienen. Dus investeren ze sterk in productiecapaciteit, tot het moment dat er een overschot komt. Dan dalen de prijzen, dan dalen de marges, hebben we teveel productiecapaciteit, vallen er bedrijven om, worden mensen werkloos, gaan we minder consumeren en de cirkel is omgedraaid. Even heel kort samengevat.

Wat we nu meemaken in het financiële bestel is echter iets heel anders. Dit is geen cyclische recessie, dit is een fundamentele verandering. Eén die overigens volkomen logisch is en die we al jaren hebben zien aankomen. Het heeft te maken met de verschuiving van macht in de wereld. Elke keer als de macht fundamenteel verschuift in de Wereld, van Nederland naar Groot Brittannië na onze gouden eeuw en van Groot Brittannië naar de Verenigde Staten is dat gepaard gegaan met een crisis en een oorlog.

Nu verschuift de macht van de Verenigde Staten naar China, India en wat we verder de ‘opkomende economieën’ noemen. Typerend is ook de houding van China en Brazilië rondom het Europese noodfonds. Natuurlijk willen we wel helpen, als we meer zeggenschap krijgen binnen het IMF en de Wereldbank. De crisis gaat om de verschuiving van macht die al jaren aan de gang is.

Echter is er nu een ‘perfect storm’, want er is nog een grote verandering gaande. Namelijk die van type werk dat we doen. De automatisering waarvoor we zo bang waren in de jaren ’80, we zouden geen werk meer over hebben want robots deden het straks allemaal, is nu daadwerkelijk aan de gang. Veel banen verdwijnen, door outsourcing, maar vooral door automatisering.

Veel van deze banen, productiewerk bijvoorbeeld, verdwijnen niet vanwege een cyclische recessie. Deze komen nooit meer terug. Hetzelfde geld voor advertentieverkopers van kranten, net zoals er al jaren geen huis-aan-huis encyclopedie verkopers meer zijn. Voor hen is het geen cyclische recessie, maar een eeuwige recessie. Die banen komen niet meer terug.

Nu is het Chinese teken van crisis een combinatie van de tekens van gevaar en kans. Ja, er is een groot gevaar voor veel mensen, deze verandering biedt echter ook kansen. Om een ander Chinees gezegde aan te halen:

when the winds of change are blowing, some people are building shelters, others are building windmills.