De schuldencrisis in Europa is een groot probleem. In de VS ook trouwens, waarbij alles samenhangt met de verschuiving van macht in de wereld. Elk grote rijk (Egypte, de oude Grieken, Rome, Babylon) is gevallen op het toppunt van hun decadentie. De vraag is nu: zitten we daar al op of kan het nog decadenter. Is alles dat er gebeurt in de financiële wereld, met de miljoenen bonussen het toppunt, of kan het erger? Zijn de mensen die geen waarde toevoegen en hele dagen vergadering in de grote organisaties, maar wel de dikste salarissen meenemen het toppunt van decadentie in deze maatschappij? Of kan het erger?

Daar gaat deze posting niet over, dit gaat over de mogelijke oplossingen voor de crisis. Dat is een beetje het thema dat ik dit jaar gekozen heb voor heel wat zaken die ik ga doen en dan moet je ook met concrete suggesties komen, niet?

Duurzaamheid

Op HNWb schreef ik medio vorig jaar al een artikel met vier onstopbare trends voor de toekomst en de impact op de maatschappij. Zelf denk ik dat daar de oplossingen voor de crisis in liggen. Investeren in wat je weet dat de toekomst gaat zijn en vooral duurzaam investeren. Met duurzaam bedoel ik dat het houdbare modellen zijn, dat je op de lange termijn er van blijft kunnen profiteren.

Griekenland en Portugal

Over een paar weken ga ik weer even de economie in Portugal stimuleren, zoals ik de laatste vijf jaar elk jaar ongeveer een week daar geweest ben. Wat mij dan opvalt is dat er heel wat huizen zijn met zonnecellen op hun dak. Niet mooi zoals we dat in Nederland doen, maar hele oude lelijke bakken, maar blijkbaar erg effectief. Logisch ook, want men heeft daar extreem veel meer zon.

Als je dan bedenkt dat we in Nederland een gemiddelde terugverdientijd hebben van 10 jaar op een investering in zonnepanelen op je dak (zonder subsidie regelingen), dan weet je dus dat dat daar hooguit de helft is, toch? Ze hebben meer dan twee keer zoveel zon uren in de Algarve bijvoorbeeld. Zonnepanelen op je dak, de moderne die veel hoger rendement geven, is extreem rendabel in het zuiden van Portugal. Ik kan me niet indenken dat dit anders is in Griekenland.

Wat de regeringen daar dan zouden kunnen (moeten) doen is renteloze leningen verstrekken voor exact dit punt. Enkel bezuinigen kost namelijk ook je hele economie, die het al zwaar heeft. De investeren die mensen zelf hierin doen verdienen zich onwijs snel terug en zijn daarna heel rendabel. Tevens bouw je een enorme kennis op in een gebied waarvan je weet dat de rest van Europa de komende 10 jaar ook gaat investeren.

Het voordeel van dit model:

• Het kost je als overheid enkel de rente, die je terugverdient met de BTW en inkomstenbelasting;
• Je stimuleert je economie en creëert banen, wat uiteindelijk nodig is om de crisis te slechten;
• Het zijn duurzame investeringen, waardoor het blijft renderen en je je economie fundamenteel sterker maakt;
• Je bouwt kennis en ervaring op in markten die gaan groeien.

 
Natuurlijk kunnen we ook kijken naar grote zonnestroom farms waar veel over gesproken wordt, maar dat zijn hele dure directe investeringen die je als overheid moet doen, waarvan het rendement lang op zich laat wachten. Ook goed, maar in deze crisistijden niet echt haalbaar als Brussel in je nek staat te hijgen over bezuinigen. Geld uitlenen dat terugkomt is een ander verhaal.

Nederland

Een dergelijk model zou mij trouwens ook in Nederland voorstaan, waarbij je mensen stimuleert keuzes te maken die hen op de lange termijn rendement opleveren. Dit model met zonne-energie zou kunnen, hoewel ik me afvraag of het gebrek aan geld in Nederland de reden is dat het nog weinig gebeurt. Ik denk het namelijk niet, maar daarom ben ik nu ook vanuit Liander betrokken bij enkele initiatieven om de kennis bij Nederlanders op dit gebied te vergroten.

In Nederland zou ik veel meer investeren in onze IT infrastructuur als overheid zijnde. 3 jaar geleden schreef ik hier al over toen de financiële crisis uitbrak. De Nederlandse overheid zou zijn afhankelijkheid van Amerikaanse softwarehuizen (Microsoft, Oracle, etc) en Nederlandse duopolisten (Pink en Centric voor GBA’s bijvoorbeeld) sterk moeten afbouwen door zelf open source applicaties te bouwen. De nationale overheid zou moeten beginnen met een basis open source GBA te bouwen en vervolgens dat aan de gemeenten beschikbaar te stellen. De gemeenten zouden via een marktplaats dan add ons kunnen ‘verhandelen’ zodat dit veel beter, sneller en goedkoper zou kunnen. Een duurzame IT investeren.

Hetzelfde geldt voor de zorg, waar krankzinnige bedragen worden gespendeerd aan het aanschaffen, maar vooral het implementeren van allerlei systemen. We praten tijden over een EPD, maar een open source basis EPD heeft de overheid nooit laten maken. Zo zijn er nog 101 mogelijkheden waar de overheid nu kan investeren en daarmee de economie kan stimuleren wat op termijn enkel heel veel geld bespaart. Dus bezuinigen door te investeren, is dat niet wat we willen. Tenminste, wij burgers, de gevestigde orde niet natuurlijk.

Een van de oplossingen voor de crisis is slim kijken naar investeren die op de middellange termijn heel veel kosten besparen. Vooral bij de overheid (bij elke overheid) zou dit een belangrijk speerpunt moeten zijn.